Państwowa Inspekcja Pracy zachęca przedsiębiorców do dobrowolnego przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę wszędzie tam, gdzie rzeczywiste warunki wykonywania obowiązków wskazują na istnienie stosunku pracy.
Takie działania mogą przynieść korzyści zarówno osobom zatrudnionym, jak i pracodawcom. Sprzyjają większej stabilności zatrudnienia, wzmacniają zaangażowanie i lojalność pracowników, a także pozwalają ograniczyć ryzyko sporów prawnych i konsekwencji wynikających z nieprawidłowego określenia formy zatrudnienia.
22 października 2026 r. w siedzibie Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu odbył się briefing prasowy poświęcony reformie Państwowej Inspekcji Pracy oraz pierwszym efektom działań związanych z przekształcaniem umów cywilnoprawnych w umowy o pracę.
Podczas spotkania Paweł Ciemny, Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu, przedstawił założenia nowych rozwiązań prawnych oraz ich znaczenie dla rynku pracy. W briefingu uczestniczyły również Patrycja Kaczmarek, dyrektorka Biura Organizacyjno-Administracyjnego w Wielkopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Poznaniu, oraz Dobrochna Bubnowska, dyrektorka I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu.
W związku ze zmianami przepisów obowiązującymi od 8 lipca 2026 r., które rozszerzyły uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie weryfikacji prawidłowości stosowania umów cywilnoprawnych, Okręgowy Inspektorat Pracy w Poznaniu apeluje do pracodawców o przeprowadzenie wewnętrznego przeglądu podstaw zatrudnienia. Analiza powinna objąć w szczególności umowy zlecenia, kontrakty B2B oraz inne umowy cywilnoprawne, aby ustalić, czy rzeczywiste warunki wykonywania pracy odpowiadają charakterowi tych umów.
Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy, o istnieniu stosunku pracy świadczy przede wszystkim wykonywanie pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, za wynagrodzeniem. O rodzaju stosunku prawnego decydują rzeczywiste warunki wykonywania pracy, a nie wyłącznie nazwa zawartej umowy.
Nowe przepisy przewidują 12-miesięczny okres przejściowy (tzw. abolicję), w ramach którego pracodawcy, którzy w tym czasie dobrowolnie przekształcą umowy cywilnoprawne spełniające cechy etatu w umowy o pracę, zostają zwolnieni z odpowiedzialności za wykroczenie. Jest to dodatkowa zachęta do uporządkowania sytuacji kadrowej i dostosowania form zatrudnienia do rzeczywistego charakteru wykonywanej pracy.
Okręgowy Inspektorat Pracy w Poznaniu rekomenduje pracodawcom przeprowadzenie analizy zawartych umów cywilnoprawnych oraz ocenę ich zgodności z faktycznymi warunkami współpracy. Celem tych działań jest wspieranie zatrudnienia zgodnego z prawem i budowanie stabilnych relacji na rynku pracy.
Pracodawcy, którzy przeprowadzą taką analizę, proszeni są o przekazanie informacji potwierdzającej jej wykonanie oraz – w przypadku wprowadzenia zmian – wskazanie liczby umów przekształconych w umowy o pracę. Informacje można przesyłać na dedykowany adres e-mail: przeksztalcenieumowy@poznan.pip.gov.pl.
Państwowa Inspekcja Pracy podkreśla, że stosowanie przejrzystych i zgodnych z prawem form zatrudnienia sprzyja budowaniu nowoczesnych, odpowiedzialnych i konkurencyjnych przedsiębiorstw.